Wystarczy spojrzeć na mapę sprzed stu lat, by odkryć, że Jeżyce płynęły kiedyś inaczej. Tam, gdzie dziś przecinają się ulice i szumią samochody, biegły cieki wodne, a jedną z nich była Seganka – niewielka rzeka, bez której rozwój tej części Poznania wyglądałby zupełnie inaczej. W niedzielę 9 sierpnia będzie można spróbować odnaleźć ją na nowo – nie łopatą, lecz wyobraźnią, ruchem i wspólnym spacerem.
Rzeka, której już nie widać
„Nie byłoby rozkwitu Jeżyc bez Seganki” – przekonuje historyk Paweł Kwiatkowski. Choć dziś po dawnej rzece nie sposób przejść suchą stopą, jej ślady wciąż zapisane są w układzie ulic, dawnych terenach podmokłych i historii tej części miasta.
Seganka nie jest wyjątkiem. W wielu europejskich miastach niewielkie rzeki zniknęły pod ziemią, zamknięte w kanałach lub całkowicie przykryte zabudową. Wraz z nimi zniknęła także część pamięci o tym, jak wyglądał krajobraz, zanim podporządkowano go asfaltowi i betonowi.
Spacer, który jest performansem
Projekt „Mosty niewidzialnych rzek” proponuje spojrzenie na Jeżyce z zupełnie innej perspektywy. Nie będzie to klasyczny spacer historyczny ani wykład pod gołym niebem. Organizatorzy zapraszają do udziału w warsztatach łączących ruch, performans i twórcze pisanie.
Zbiórka odbędzie się w niedzielę 9 sierpnia o godzinie 12:00 na mostku przy ulicy Nad Wierzbakiem, na wysokości Parku Sołackiego. Udział jest bezpłatny i nie wymaga wcześniejszych zapisów.
Uczestnicy będą wykonywać zadania ruchowe, wezmą udział w performatywnym spacerze, a także stworzą krótkie opowieści pisane z perspektywy... samej rzeki. To propozycja nietypowa, ale właśnie dzięki zmianie perspektywy łatwiej dostrzec, że miejska przestrzeń nie zawsze wyglądała tak jak dziś.
Miasto zapisane pod powierzchnią
Warsztaty są jednocześnie podróżą w przeszłość i próbą spojrzenia w przyszłość. Organizatorzy zachęcają do refleksji nad zanikającymi ciekami wodnymi, suszą dotykającą Wielkopolskę oraz tym, jak zmiany klimatu wpływają na relacje między człowiekiem a wodą.
To interesująca myśl: nawet jeśli rzeka zniknęła z powierzchni, nie zniknęła z miasta. Nadal wpływa na wilgotność gruntu, przebieg dawnych ulic, a czasem nawet na problemy, z którymi mierzą się współczesne inwestycje. Woda ma dobrą pamięć i nie zawsze daje się całkowicie zamknąć w rurach.
Mosty nie tylko z betonu
Tytuł projektu można odczytać dosłownie, ale i symbolicznie. Most nie musi przecież prowadzić nad rzeką. Może łączyć przeszłość z teraźniejszością, naukę ze sztuką, mieszkańców z miejscem, które codziennie mijają bez zastanowienia.
Jeżyce od lat opowiadają swoją historię kamienicami, podwórkami i targowiskami. Tym razem bohaterką będzie rzeka, której nie widać. Być może właśnie dlatego warto spróbować ją odnaleźć – choćby na kilka godzin. Czasem najciekawsze miejsca w mieście znajdują się nie tam, gdzie coś stoi, lecz tam, gdzie coś kiedyś płynęło.
